De latente kracht van de ziel
Lezing door ds. Peter W. de Nooy op 21-01-1995

MENU

Interkerkelijke werkgroep "Bijbel of New age" -  http://bijbelofnewage.info

Er komt vanuit de geestelijke wereld van alles op ons af, dat kan ik zeker beamen. Vooral als je aan de gang gaat om de dwaalgeesten te ontmaskeren. Bij de voorbereiding van deze lezing heeft me letterlijk alles tegen gezeten; als gevolg van storingen heb ik zelfs mijn computer moeten vervangen. De strijd, die je in de hemelse gewesten aangaat, maakt je ook gespannen en nerveus. Het gebed voor elkaar om bescherming tegen de machten van de duisternis is dan ook van groot belang.

Eťn van de doelstellingen van de New Age is de transformatie van de mens. Je herkent dat in de literatuur in termen als "de nieuwe mens" of "de wereldmens". Je wordt hierbij al direct geconfronteerd met het feit dat ook de Bijbel spreekt over de nieuwe mens. Maar in de Bijbel is de nieuwe mens de mens die een nieuw leven ontvangt door geloof en bekering tot de Heer Jezus Christus.

New Age wil de mens veranderen via transformatie. Men wil een nieuw type mens maken: de ideale, vredelievende mens, waar New Age van droomt en over schrijft. Je zou de eigenschappen van die New Age mens eens moeten leggen naast die van de bekeerde mens, beschreven in Galaten 5 vers 22 (de vruchten van de Geest).

Teneinde de mens te kunnen transformeren kent en gebruikt New Age talloze methoden en technieken. Als je de geestelijke stromingen in de wereld bekijkt en bestudeert, dan ontdek je vaak dat vele van die stromingen op het eerste gezicht niets met New Age te maken hebben. Die zelfs beweren niets met New Age te maken te willen hebben. Maar als je kijkt naar hun methoden en technieken, dan herken je de patronen van transformatie, die in New Age gebruikelijk zijn. Wie in zulke stromingen verzeild raakt, verwerft (ongewild) toch een aantal kenmerken van de nieuwe New Age mens. We moeten dan ook uiterst waakzaam zijn en bovenal nuchter. Nuchter vanuit Gods Woord, waakzaam op grond van Gods Woord. Als we dat zijn, kan New Age ons wezenlijk niet pakken.

  De satan is de aap van God.

Een sleutel tot het begrijpen en doorzien van de bedoelingen van New Age is het na-apen. We weten dat de grote en leidende kracht achter New Age de satan is. En we weten dat de satan de werken van God, van Jezus en van Zijn Geest na-aapt, en deze daarbij corrumpeert. Talloze manifestaties van New Age zijn in hun kern een omkering van Gods Woord (magnetisme als genezingsmethode contra bijbelse genezing; waarzeggerij contra profetie; magische tekenen contra bijbelse wonderen; enz). De Bijbel leert ons dat de satan zich voordoet als "een engel des lichts", en dat herken je in zijn werken.

Mensen die naar Jomanda zijn geweest verdedigen haar tegen waarschuwende christenen: "ze is toch zo aardig, en ze doet zoveel goeds". Het lijkt wel of die mensen op ťťn of andere manier in de ban van Jomanda zijn gekomen, en zich niet meer nuchter zich kunnen afvragen wat daar in wezen gebeurt. Jomanda spreekt in haar "diensten" over het aanroepen van geesten, over het aanroepen van gestorven artsen, over de wereldreligies die in feite toch allemaal dezelfde god aanbidden. Enkele van mijn gemeenteleden hebben Jomanda op TV gezien. En zij weten nu dat dit soort uitspraken duiden op een onbijbels bezig zijn. Maar toen ik hen op Jomanda's uitspraken wees, beweerden ze dat ze het haar niet hadden horen zeggen. Pas toen ik hen middels een video met die uitspraken confronteerde gaven ze toe, maar ze verbonden daar verder geen consequenties aan.

In de wereld worden we voortdurend opgeroepen om mee te doen met allerlei sociale acties met prachtige doelstellingen. Maar als je goed kijkt, dat zul je ontdekken dat in veel van die doelstellingen het gedachtegoed van New Age wordt onderschreven. Als wij geÔmponeerd worden door de wonderen van de wereld om ons heen, dan verslappen onze nuchterheid en waakzaamheid, en is de infiltratie vanuit New Age een gemakkelijke volgende stap.

Een belangrijke strategie in de methoden van New Age is dan ook gelegen in de ondermijning en afbraak van onze bijbels gefundeerde nuchterheid en waakzaamheid. Daarom zijn zoveel methoden en technieken van New Age gericht op vormen van bewustzijnsverlaging of verruiming.

Waarom moet de mens zijn bewustzijn verlagen? Waarom moet de waakzame geest kleiner worden? Wat gebeurt er eigenlijk als je het bewustzijn van een mens verlaagt? Dan wordt het onderbewustzijn van de mens krachtiger, en krijgt meer toegang tot het denken en voelen van de mens.

Vanuit de Bijbel weten wij dat door bekering tot Christus de geest van de mens "gekoppeld" wordt aan de H. Geest, en gevuld wordt met Gods H.Geest. Zo gaat de H.Geest via de geest van de mens heersen over hart en ziel.

De ingang die de satan in ons leven kan hebben, is gelegen ergens in ons onderbewustzijn. Daardoor komt hij bij ons binnen, corrumpeert hij hart en ziel. Zijn doel is om tenslotte ook de geest van de mens ondergeschikt te maken aan de bewegingen van hart en ziel. Zoals u ziet: de omgekeerde wereld.

Daarom is binnen de New Age het verlagen van ons bewustzijn zo belangrijk. Want als middels trance of hypnose je bewustzijn omlaag gebracht is, dan is er veel minder sprake van nuchter nadenken, laat staan van waakzaamheid. Als je te maken krijgt met een geestelijke stroming, waarin wordt opgeroepen om je verstand maar uit te schakelen, of om je vrije wil maar in te leveren, dan is dubbele waakzaamheid juist geboden!

  Methoden en technieken tot bewustzijnsverlaging.

Met een variant op het Bijbelse woord dat er maar ťťn weg tot God is, en die is door Jezus Christus, hanteert de satan juist ontelbare wegen die naar hem leiden. Wederom een omkering van de Bijbelse waarheid. Een paar van die wegen c.q. methoden zal ik nader toelichten.

We kennen het begrip Oosterse Meditatie, met name Yoga. Via ademhalingstechnieken en concentratie wordt het 'leegmaken' van denken en voelen beoogt. Yoga leert je open te staan voor de kosmische (goddelijke) krachten. Zo wordt de yogaleerling ertoe gebracht zijn bewuste denken te verminderen, zijn bewustzijn te verlagen en zelfs uit te schakelen. In de yogaliteratuur bestaan vele beschrijvingen van datgene, wat men ervaart in zo'n toestand van bewustzijnsverlaging. Genoemd worden gevoelens van grenzenloosheid, tijdloosheid, van 'alles in alles' zijn. Je krijgt de indruk dat iemands karakter en persoonlijkheid, zoals die door God zijn geschapen, met een groot stuk gum wordt uitgeveegd, vervaagd. Terwijl het onderbewustzijn veel meer toegang krijgt, met alle gevolgen van dien. New Age spreekt dan van een des-identificatie proces.

Heel andere methodes vinden we in de PsychotherapieŽn. Voor alle mogelijke en onmogelijke geestelijke en gevoelsmatige kwalen en problemen kun je in ons land bij een nog steeds toenemend aantal psychotherapeuten terecht. Die vanuit hun verschillende achtergronden ook weer allemaal hun eigen technieken en methoden hebben. Zo heb ik in mijn pastoraat te maken gekregen met de Speyer-therapie. Die is ontwikkeld om mensen te "bevrijden" van de emotionele gevolgen van traumatische ervaringen uit het verleden. Want die ervaringen kunnen op een negatieve manier in het huidige leven van een mens doorwerken. Speyer heeft daarvoor een regressietherapie ontwikkeld. Hij wil de mens brengen in een staat van verlaagd bewustzijn, en hem daar brengen tot herbeleving van de vroegere trauma.

Eerst zijn er voorgesprekken met de patiŽnt, waarin een band van vertrouwen moet worden opgebouwd. Daarna volgt de therapie zelf. De patiŽnt ligt op een bank, en krijgt een blinddoek voor. Hij kan dan niets meer zien, hij kan alleen maar horen. Daardoor wordt een belangrijk zintuig uitgeschakeld. Dan gaat de therapeut met gezag en autoriteit de patiŽnt begeleiden naar de traumatische ervaring uit zijn/haar verleden. De patiŽnt herbeleeft dat trauma, met alle emoties die daarbij horen. Die komen heel sterk naar boven, en worden daardoor als het ware 'verwerkt'. Na afloop voelt de patiŽnt zich "heerlijk bevrijd". Wat hier gebeurt lijkt een beetje op hypnose, Speyer geeft dat ook toe.

Alles wat een mens overkomt ligt opgeslagen in zijn onderbewustzijn. In de normale, gezonde situatie is dat maar zeer beperkt toegankelijk; er staat van nature (van God gegeven) een hoge drempel tussen ons bewustzijn en ons onderbewustzijn. Als we iets zijn vergeten kunnen we door diep nadenken en herinneren iets weer bewust maken. Dit graven in het geheugen is rationeel: wat deed je toen, wie was er bij je, waar heb je dat voorwerp neergelegd.

De emoties, die bij een bepaalde beleving hoorden, kunnen we echter niet meer volledig bereiken. Daartoe moet de mens 'afdalen in zijn onderbewustzijn'. Daartoe moet de natuurlijke bescherming tussen bewustzijn en onderbewustzijn omlaag gebracht worden.

Dit geforceerde contact van de mens met een deel van zijn onderbewustzijn brengt als gevaar met zich mee dat er door deze 'opening' een infiltratie kan ontstaan vanuit de negatieve geestelijke wereld. Vergelijk het maar met het afgraven van een dijk terwijl er hoog water dreigt. Of met het neerhalen van de muren van een stad terwijl de belegeraar voor de poort staat.

Jezus zegt: "Komt allen tot Mij, allen die vermoeid zijn en belast, en Ik zal u rust geven voor uw zielen (Matheus 11, 2829)". In feite zeggen Speyer en diverse andere therapeuten, meestal als onbewuste na-apers, iets dergelijks: kom maar hier met je problemen en met je emoties, en ik zal je leeg maken. Wie echter bij Jezus komt met zijn zorgen en vragen zal niet leeg worden weggestuurd, maar die zal worden vervuld door Zijn Geest.

Nog verder dan de regressietherapie van Speyer gaat de reÔncarnatietherapie. Een bekend schrijver over dit onderwerp is Hans ten Dam. De reÔncarnatietherapie zegt, dat traumatische ervaringen in het heden niet alleen worden veroorzaakt door gebeurtenissen in ons (huidig) leven, maar ook door ervaringen uit vorige levens. We moeten onszelf dan ook bevrijden van de restanten van dat soort ervaringen uit een vorig leven, zo meent deze therapie, want die ervaringen hebben zich in ons huidig denken en doen vastgehecht.

In de reÔncarnatietherapie worden dat soort ervaringen 'ingrams' genoemd. Ze kunnen zich hebben ingeslepen in onze persoonlijkheid. Een bekend voorbeeld van zo een ingram is als ouders of kinderen op school voortdurend tegen een kind zeggen: "Jij bent een sufferd". Dan gaat die uitspraak inslijpen in je persoonlijkheid. En je gaat je er tenslotte naar gedragen.

In de therapie gaat het er om dat je de emoties, die bij een bepaalde gebeurtenis in een ander leven ontstonden, gaat herbeleven. Ook bij deze behandeling kan er alleen maar sprake zijn van enig succes als er een sterk vertrouwen is tussen patiŽnt en therapeut. Ten Dam gebruikt geen bijzondere therapie, geen blinddoek. Alleen door gesprekken en geleide visualisatie brengt de therapeut de patiŽnt naar het moment, waarop de emotionele beschadiging ontstond, ook als dat in een vorig leven was. Daardoor komt de patiŽnt tot een "emotionele loutering", die daarna gevolgd kan worden door een "positief affirmatieproces". Dat betekent dat hij de negatieve opmerkingen van vroeger of de negatieve (traumatische) ervaringen omkeert door positieve statements. Vroeger zeiden ze tegen je "je bent een sufferd"; Ten Dam laat zijn patiŽnten dan voortdurend tegen zichzelf zeggen "ik ben knap". Ten Dam vergelijkt dat proces met de term 'wedergeboorte'.

Je kunt je bewustzijnsdrempel ook verlagen door middel van bepaalde stoffen, drugs. Een Amerikaans onderzoeker, Stanislav Grof, heeft onderzoek gedaan naar LSD. Proefpersonen kregen  een bepaalde dosis LSD toegediend. Daardoor kwamen deze in diep contact met hun onderbewustzijn, afhankelijk van de hoeveelheid LSD die werd gebruikt. De proefpersonen beschreven later de ervaringen tijdens hun 'trip' als een afdaling in hun onderbewustzijn. Daar kwamen ze terecht in toverwerelden. Waar geen beperkingen golden van tijd en ruimte. Je had daar de mogelijkheden om alles te zien, op te roepen, te verwerkelijken, wat je maar wilde. Kenmerkend in die toestand was de zeer sterke vermindering van de eigen persoonlijkheid. Men voelde zich verbonden met 'alles'.

In die toverwereld kwamen proefpersonen in contact met  bijvoorbeeld de goden van de Griekse mythologie. Ook kon je in contact komen met je vorige levens. Grof noemt dat in zijn beschrijvingen het 'transpersoonlijk domein'. Het blijkt dat mensen, die drugs gebruiken, een diepgaande verandering ondergaan in hun persoonlijkheid als zij in contact komen met deze werelden van een andere dimensie. Je proeft hierin als het ware een stukje transformatie.

De proefpersonen verklaarden na afloop van het experiment dat zij in een diepe existentiŽle crisis waren gekomen. Vol twijfel over het leven, over zichzelf, vol twijfel over de waarden die zij van huis uit hadden meegekregen. Ze kregen een groot verlangen om opnieuw in contact te komen met 'spirituele dimensies'.  Een andere methode is die van de 'insluiping'. Die lijkt een beetje op die van de 'ingrams'. Het proces van 'insluiping' kun je overal in de samenleving waarnemen. Wanneer je iets wilt veranderen in het denken van de mens, in zijn opvattingen, ook in zijn religie of godsdienst, breng dan uitspraken of stellingen op dat bepaalde gebied op een iets andere manier. Ga deze vertekende waarheid vervolgens op allerlei manieren herhalen, ongeveer zoals je een grondthema in de muziek in allerlei variaties kunt brengen. En zoals soms een deuntje in je geheugen kan blijven 'kleven', zo haakt zo'n vertekende waarheid zich in iemands denken. Voeg daar in de loop der jaren steeds meer vertekening aan toe, voeg daar steeds meer denkpatronen uit de New Age aan toe. Dan zie je na verloop van tijd dat de mens deze vertekende waarheid gaat beschouwen als 'normaal'. Het wordt dan vanzelfsprekend, zelfs een 'verworven recht', enz. Deze methode van 'insluiping' vind je terug in de beschrijving van methoden tot indoctrinatie en hersenspoeling, en bij sekten.

Karl Jung heeft talloze boeken geschreven. Als je nou in het kort wilt samenvatten wat zijn achterliggende bedoeling is, dan wil Jung de mens terugvoeren naar de oerbron van zijn bestaan. Die is te vinden in ieders onderbewustzijn, en in het collectief onderbewustzijn. Als de mens daarmee contact maakt, zo stelt Jung, dan komt hij tot een ongekende heelheid met alles wat leeft. We herkennen hierin wat New Age beschrijft onder de term Holisme.

Jung erkent dat hij in zijn leven voortdurend in contact stond met geleidegeesten. Deze noemden zelfs hun namen: Filemon was een geest uit de Egyptische mysteriereligies. En Ka was een natuurgeest. Ze spraken met hem zoals wij hier met elkaar spreken, Jung hoefde daar geen enkele moeite voor te doen. Hij kende talloze methoden om de drempel van het bewustzijn te verlagen, teneinde in contact te komen met de occulte onderwereld. Precies het omgekeerde van het bijbelse "wees nuchter en waakzaam".

Kunst kennen we allemaal. Ook bij kunst moet je nuchter zijn. Met als hamvraag: waar haalt de kunstenaar zijn inspiratie vandaan? Hoe is b.v. die omslag van figuratieve kunst naar abstracte kunst tot stand gekomen?

Er zijn kunstenaars die toegeven dat hun inspiratie opborrelt uit hun onderbewuste. Sommigen omschrijven dat als "een onbekende macht of kracht die mij stuurt". Anderen omschrijven hun inspiratiebron als afkomstig uit een andere dimensie, of van een geest. Charles Dickens vertelt dat hij onder invloed stond van een geweldige macht, die hem alles liet zien. Kipling heeft gezegd dat hij voortdurend onder invloed stond van zijn persoonlijke demon, die hem zijn teksten influisterde.

Ene Julian James heeft op een psychologische manier de geschriften van Homerus geanalyseerd. Daarbij ontdekte hij dat bij Homerus de acterende personen in zijn verhalen geen vrije wil hebben, geen eigen motief. Hun denken en doen werden gestuurd door stemmen van goden, die zij in hun binnenste 'hoorden'.

Maar dat was niets nieuws. Want in onze moderne psychiatrie kennen we het verschijnsel van de schizofrenie, het 'denken in twee kamers'. Een groot deel van de mensen die aan deze problematiek lijdt 'hoort stemmen'.

Met deze willekeurige voorbeelden, geplukt uit het enorm aanbod aan stromingen en bewegingen, die wij onder de noemer New Age samenvatten, hoop ik, dat het voor u wat duidelijker is geworden om te verstaan HOE New Age de latente krachten van ons onderbewustzijn bewerkt, om daardoor tot haar doel te komen.

  REACTIES

Pater Amadeus: We weten dat God boven en buiten de tijd staat. En Hij kan daardoor teruggaan in de tijd, naar gebeurtenissen die iemand een trauma hebben opgeleverd. Dat is de grondgedachte van de Diensten van genezing en bevrijding, zoals die van Agnes Sandford.

Er kwam eens een jongeman bij me, die vertelde over zijn moeilijkheden met zijn moeder. Zodra hij haar ontmoette leek het wel of er een muur tussen hen werd opgetrokken. En hij vroeg zich af wat daarvan toch de oorzaak kon zijn. Vanuit zijn eigen jeugd kon hij zich niets herinneren wat deze aversie kon veroorzaken. Of er tijdens de zwangerschap of zelfs in het voorgeslacht iets fout was gegaan, dat kon deze jonge man niet weten.

We hebben toen gebeden, en de Heer gevraagd of Hij in zijn verleden wilde teruggaan, en of Hij ons duidelijk wilde maken door welke gebeurtenis dit probleem kon zijn ontstaan. Daarop kwam geen antwoord van de Heer. Toen zijn we in gebed dag voor dag de periode nagelopen, waarin zijn moeder van hem in verwachting was geweest. En in de vierde week kwam er opeens een heftige reactie van de jonge man, en hij riep: "De Heer laat me zien dat mijn moeder probeert mij met een breinaald te aborteren...". Het bleek toen dat zijn moeder van hem in verwachting was voordat zij met zijn vader trouwde. In die tijd was dat een onoverkomelijke schande, en het meisje was volledig in paniek geraakt toen ze ontdekte dat ze zwanger was. En op eigen houtje had ze geprobeerd daar een einde aan te maken. Ze had zich gemakkelijk kunnen doodsteken!

De jonge man, haar zoon, reageerde zeer emotioneel. Maar we hebben er samen over gepraat, en langzamerhand kon hij wel wat begrip opbrengen voor zijn moeder. Tenslotte was hij zo ver dat hij zijn moeder kon vergeven wat zij had proberen te doen. Op mijn verzoek heeft hij aan haar verteld wat de Heer hem had laten zien. Dat zal bij haar wel de nodige tranen hebben gegeven. Maar hij zou haar zeggen dat hij haar had vergeven. Ik verwacht niet anders dan dat hun relatie nu sterker is dan hij ooit voor mogelijk zou hebben gehouden. Hij zou bij me terugkomen als er nog problemen waren, maar ik heb hem niet meer gezien.

Een geweldig staaltje van 'inner healing' door Jezus Christus! Hij alleen kan dat op zo'n liefdevolle manier doen. "Zonder Mij kunnen jullie niets doen (Johannes 15, 5)", heeft Hij gezegd, en dat geldt zeker op dit terrein. Al die andere methodes hebben wel iets waars in zich, en het werkt ten dele, maar later blijkt de kuur kwalijker dan de kwaal.

Ds. de Nooy: Dat kom je vaak tegen in het pastoraat, onverklaarbare relatieproblemen. En je praat maar, en je praat. En je bidt, zonder dat er iets duidelijk wordt. Totdat je plotseling in een soort 'aha-erlebnis' ziet: dŠt is het! Dat gebeurt altijd onder leiding van Gods Geest. God bepaalt wat Hij laat zien. En niet meer dan nodig is.

van Leeuwen: Feitelijk is dit ook een regressietherapie. Verschil is alleen: wie heeft de regie, wie heeft de leiding. Dat is het probleem met New Age. Ze hebben veel vaker gelijk dan wij denken. Dingen, waarvan wij ons nooit bewust waren, komen te voorschijn, en er zit een kern van waarheid aan.

Dr. Zuidema: Het grote probleem zit 'm in de balans tussen geloof en wetenschap. Deze twee sluiten elkaar niet uit. Er zit geen waterdicht schot tussen hart en verstand. Natuurlijk kun je je verstand niet op nul zetten, dat zou zelfs helemaal fout zijn. Geloven doe je met heel je hart, met al je kracht, en ook met heel je verstand (Matheus 22, 37). Het geloof is uit het horen (Romeinen 10, 17), en je oren zitten niet voor niets heel dicht bij je hersens. Als we de wetenschap als boosdoener buiten de deur zetten, dan gaan we wel een stap te ver. Maar het lijkt ook zoveel op elkaar! Ook dit weer, die regressietherapie via de therapeut, en wat er door Gods Geest gebeurt. Iedere keer trap je er weer in.

Pater Amadeus: De wetenschap kan echter maar tot een bepaalde hoogte gaan, want ons verstand is toch beperkt. Geloven gaat daar toch bovenuit.  
Marjolijn:
Dat is de langste weg op aarde: die halve meter van het hoofd naar het hart.  
Hr. van Ginkel:
Je moet je zintuigen wel bewust inschakelen, anders kun je niet waakzaam zijn. Het is ronduit gevaarlijk om je waarnemingsvermogen of je verstand op nul te zetten, om helemaal op je gevoelens te gaan drijven.
Hr. van Meurs: Zijn er archetypen?  
Ds. de Nooy
: Het antwoord is heel simpel: je kunt ze niet bewijzen.
Hr. van Meurs:
Daar neem ik geen genoegen mee.
Hr. van Leeuwen: Wat bedoelt u precies? Ik noem Abraham een archetype van geloof. Jacob is een archetype van de mens die strijdt om de zegen van God te krijgen. Je praat dan wel over een heel ander soort archetype als waar Jung het over heeft. Als er archetypen zijn, dan zijn ze terug te voeren tot patronen die overeenkomen met het functioneren van de hersenen.
Hr. van Meurs: In de H. Schrift kom je personen tegen. Dat betekent dat ze hier en daar anders reageren. Jacob is de ene keer een verrader, even later is hij een dienaar Gods. David is de ene keer Gods oogappel, de andere keer de verleider van Batseba. Echte personen, die verschillende typen voorstellen. In de Griekse mythologie heb je het type van de held. Ik denk dat er dus wel bepaalde archetypen zijn, ze dienen alleen nader te worden omschreven. Het ligt er maar aan hoeveel waarde je ze geeft. Je kunt bepaalde ideeŽn ontkennen, of laten overheersen. New Age komt met bepaalde nieuwe gedachten, en die krijgen alle ruimte en prioriteit. Je kunt ze ook temmen, gebruiken zoals je dat zelf wilt. Er is een verschil tussen 'geloven aan' en 'geloven in'. Als je gelooft in archetypen, dan ben je anders bezig dan iemand die zegt: er zal wel zoiets zijn. Maar dan heb je ook ruimte om erover te kunnen praten. En die ruimte heb je nodig als je zit op het kruispunt tussen weten en geloven.

Dr. Zuidema: Je zou hier iemand moeten hebben, een fundamentele New Age man, en die genezen is van dat 'isme'. Die kan het moment herkennen waarop hij een Ist geworden is. Het is een teleurstelling in mijn leven dat mijn reformatorische grootouders in hun hart koud gebleven zijn. Je hebt als mens de warmte nodig van de ontmoeting met de levende Heiland. Dat is voor mij de reden geweest om over te gaan naar de Oxford-beweging. De warmte, die ik daar vond, heeft mij tegen verschillende gevaren beschermd. Paul Tournier heeft in zijn verhalen heel veel van Jung. Toch is hij daardoor niet besmet. Wat de psychologie zegt, dat klopt, daar zitten geen domme jongens. Jung is echter niet tot Jezus gekomen, en Tournier wel. Dat is het verschil.

Ds. de Nooy: Jung kent archetypen als de leider, de tovenaar. Want, zegt hij, hun kenmerken kom je in heel de geschiedenis steeds tegen. Daarnaast stelt hij dat hij bij zijn 'afdalingen' in het onderbewustzijn met archetypische figuren in contact is gekomen. Zoals 'de wijze oude moeder', een vaderfiguur, een priesterfiguur, noem maar op. Op grond daarvan baseert hij het bestaan van archetypen. Als we dat soort karakters in de Bijbel archetypen noemen, dan duiden we dat woord niet meer zoals Jung, maar naar zijn oorspronkelijke betekenis: typering van een oerkarakter.

Nog even iets over reÔncarnatie. Daarbinnen blijken verschillende stromingen te bestaan. De hindoeÔstische theorie gaat ervan uit dat de mens kan reÔncarneren in een mens, een dier of een plant. Het Boeddhisme ontkent dat, daar kun je alleen in een mens reÔncarneren. De westerse varianten (Theosofie, Antroposofie) kennen ook alleen maar reÔncarnatie in een mens, maar wel met geslachtswisseling.

Hr. P. Roos: De boeddhistische reÔncarnatie is veel krachtiger dan de hindoeÔstische. Bij de Hindoes is er de ziel van een overledene, die ronddwaalt tot hij een hem passend huis, een hem passend embryo heeft gevonden: zielsverhuizing. Bij de boeddhisten is er allereerst de geestkracht, en die verbindt de spermatozoa en de eicel. De kern van de menswording is bij hen niet lichamelijk maar geestelijk. Dat raakt direct de verhouding Schepper- schepping.

Ds. De Nooy: In ieder geval heeft de reÔncarnatie theorie in New Age een brede acceptatie gevonden. Mensen willen altijd graag iets over zichzelf weten.

Fons Joosten: Komt dat misschien doordat de mens toch blijft zoeken naar een antwoord op het probleem van de dood? Als hij de Opstanding uit de dood verwerpt, dan moet er een ander, acceptabel klinkend antwoord komen. Want wat is voor een mens de zin van het leven zonder zinnig antwoord op de dood?

Hr. van Leeuwen: Veel mensen, ook christenen, kennen dat "dťja-vu" verschijnsel, de gedachte dat ze op een bepaalde plek al eerder zijn geweest. Vanaf 1870 is dit onderwerp van psychologisch onderzoek, maar men heeft er nog geen goede verklaring voor. Van daaruit is het nog maar een kleine stap naar de reÔncarnatietheorie en de reÔncarnatie therapie.

Ds. de Nooy: Dat geldt ook voor de stemmen die sommige mensen horen. Daar weet de wetenschap ook nog geen raad mee. Een half jaar geleden was daarover een programma op televisie. Er werd eindeloos gepraat door allerlei psychespecialisten. Maar niemand kwam op de gedachte dat deze stemmen wel eens uit een andere wereld zouden kunnen komen. Men adviseerde deze mensen om maar in onderhandeling te gaan met die stemmen in je hoofd, afspraken maken wanneer zij mochten praten en wanneer ze zouden moeten zwijgen. En er maar mee leren leven.

Hr. P. Roos: Ik heb Hans ten Dam opgebeld over de 'ingrams'. Dat begrip komt uit de school van de Scientology Church. Daarin zat een hogepriester van de satanskerk. En die heeft via de freudiaanse psychoanalyse dit begrip in een boeddhistisch jasje gestoken. Zo is die reÔncarnatie therapie op de markt gekomen. Met dit verschil dat je bij de reÔncarnatietheorie in de Scientology Kerk geen geslachtwisseling hebt, en in de reÔncarnatietherapie van Hans ten Dam wel. Je eigen vrouw kan dan in 1750 een man zijn geweest. Een vrouw dus die haar mannetje staat. Maar dit betekent wel het einde van de man-vrouw schepping.

In de reÔncarnatie-therapie valt het verschil tussen Schepper en schepping helemaal weg; men kan daar dan ook zeggen dat men miljoenen jaren oud is. Je kunt tot in het oneindige teruggaan. ReÔncarnatie-therapeuten zijn misschien te pakken als je hen zou vragen naar hun vroegste incarnatie. Ze geloven dat er 'in den beginne' alleen maar geesten waren, maar geesten kun je niet zien. Er moet een moment geweest zijn waarop een geest incarneerde tot een schepping. En wie was daar dan de Schepper?

Ik heb eens een vrouw gesproken die ervan overtuigd was dat haar vroegste reÔncarnatie een aap was. Je moet dat soort mensen wel serieus nemen, en b.v. vragen hoe zij toen omging met haar medeapen. Want als je gaat lachen zullen ze nooit tot de ontdekking kunnen komen in wat voor belachelijk geloof ze terecht gekomen zijn.

Hr. van Leeuwen: Het hangt helemaal van de stemming af of je met New Agers kunt praten. Soms is de sfeer heel ontspannen, en kun je hen op een heel ludieke manier het Evangelie brengen. Een andere keer kan de sfeer zo geladen zijn dat je op elk woord moet letten.

Marjolijn: Ik heb ook iets over gelezen over reÔncarnatie en stemmen in je hoofd. Volgens mij zijn het demonen, die tegen deze mensen praten. Ze vertellen heus wel ware verhalen, want zij hebben in vroeger eeuwen ook al rondgezworven en bij mensen ingewoond. Zij waren erbij, bij de Franse Revolutie, bij de Kruistochten, zelfs bij de schepping van de aarde. Met deze 'kennis van zaken' versterken zij dat geloof in zielsverhuizing.

Hr. P. Roos: Het is duidelijk dat de slang in het paradijs sprak vanuit een geest, die de hemel uitgemieterd was. In de Thora staat nergens het woord satan, wel wordt er steeds gewaarschuwd tegen afgoden. "Alleen de Heer uw God zult gij dienen". Pas bij David (1 Kronieken 21, 1) en  bij Job wordt hij voor het eerst genoemd, en wel als degene die als regisseur achter heel die afgoderij zit. En die regisseur heeft vele gezichten, en vele stemmen, en vele ervaringen vanuit onze geschiedenis.

Ds. de Nooy: Wat Marjolijn zegt is natuurlijk heel belangrijk voor de aanhangers van de reÔncarnatie. Als ik in mijn onderbewustzijn afdaal naar een vorig leven, en dat beschrijf, dan kan dat heel goed kloppen. Iemand in Nederland kan een vorig leven in AustraliŽ beschrijven, hoewel hij daar nooit geweest is. Maar als je dan in AustraliŽ op die plek gaat kijken, dan komt wat je daar ziet bijna letterlijk overeen met de in Nederland gegeven beschrijving. Dat wordt vaak als bewijsvoering gebruikt: zie je wel, reÔncarnatie is waar!

Hr. Zuidema: Je zit hier met een algemeen verschijnsel wat we allemaal wel een beetje hebben: helderziendheid. Vergelijk het maar met muzikaliteit, en deel die in met waarden tussen 0 en 100. Dan blijkt iedereen min of meer muzikaal te zijn. Zo is het ook met helderziendheid. Je zou iedereen kunnen plaatsen op een schaal van 0 tot 100. Maar de meeste mensen zijn hierin te goeder trouw; de meeste helderziendheid heeft bovendien meer te maken met intuÔtie. Wat ook werkt is het hand-op-lichaam contact. Als een kind gevallen is, en moeder streelt de gekneusde plek, dan is de pijn direct verdwenen en het kind holt alweer weg. Wie kiespijn heeft legt een hand op zijn wang, wie buikpijn heeft legt een hand op zijn buik. En dat helpt! Tegen de symptomen, uiteraard, niet tegen de oorzaak. Maar er schijnt op een of andere manier een pijnstillende overdracht te zijn vanuit de hand. Dat zijn eigenschappen die ieder mens in principe heeft, maar sommigen hebben het veel sterker. Hoe ver kun je dan gaan? Je krijgt dan te maken met illegitiem grensverkeer tussen natuurlijk en buitennatuurlijk. Je hebt te maken met iets dat op zichzelf niet verkeerd is, maar je komt op een terrein waar je niet meer kunt onderscheiden wie in feite de leiding heeft. Dat is b.v. het geval bij Jomanda.

J. van Dijl: Jomanda legt mensen de handen op. Als een magnetiseur iemand behandelt, dan slaat hij zijn handen af, om de opgestreken 'negatieve lading' van zijn patiŽnt kwijt te raken. Jomanda loopt constant haar handen af te slaan. Hoe kan dat? Het lijkt wel alsof ze de energie uit de mensen wegtrekt.

Marjolijn: Jij heb hetzelfde gezien als ik: als de mensen bij Jomanda zijn geweest zien ze er uit als geesten, met van de bleke, indepressieve gezichten en van die holle ogen, alsof alle leven er uitgezogen is, doodsbang.

Hr. P. Roos: Bij het Parapsychologisch Instituut wordt gepropageerd de methode "touch for health", genezing door aanraking. Dat zal een vast onderdeel gaan worden in de opleiding van verpleegsters. In Amerika zijn ze daar al mee bezig. De vraag blijft: vanuit welke geest raak je iemand aan? En vooral: wie is je leermeester? Het Parapsychologisch Instituut werkt met geleidegeesten waar niets christelijks in te vinden is. Psychologisch gezien zit het ontzettend goed in elkaar, het is een voortzetting van de Haptonomie. Maar het kan ook gemakkelijk ontsporen. Magnetiseurs kijken hoe mensen bij hen binnen komen: ontvankelijk of niet ontvankelijk. Daar passen ze hun behandeling bij aan. Zij hebben echt wel een goed inzicht in het menselijk functioneren.

Hr.van Ginkel: De mensen die naar Jomanda gaan hebben een bepaalde verwachting, ze zijn in principe ontvankelijk voor alles. Zozeer zelfs, dat ze helemaal niet horen dat er elementen uit het Spiritisme bij betrokken worden. Men is zo argeloos, men heeft zo weinig kennis en nog minder inzicht. Van waakzaamheid is geen sprake. Men denkt met neutrale krachten te maken te hebben, die je naar believen kunt opnemen of naast je neerleggen. Maar het gaat niet in je kleren zitten, maar het kleeft aan je ziel en aan je persoonlijkheid. Je komt die hal in Tiel anders uit dan dat je er binnen ging.

Ds. de Nooy: Alles hangt op het onderscheiden van geesten, of ze wel of niet uit God zijn (1 Johannes 4, 16).  
Pater Amedeus:
Dat zouden ze in de Kerk moeten leren. Maar de Kerk zwijgt....  
Marjolijn:
Ook de Reformatorische Kerken zwijgen!  
J.van Dijl:
Aan wie geef je je over, op wie stel je je vertrouwen, daar hangt het helemaal op.  
Hr.van Ginkel
: De gedachte is: baadt het niet, het schaadt ook niet. Er wordt niet gevraagd naar een bijbelse fundering; alles wat je kunt ervaren, zien of voelen aan verbetering, dat is "dus" goed.  
Pater Amadeus
: Ik krijg wel ouders bij me, die apetrots melden dat hun zoontje van 9 paranormaal begaafd is. Ik moet ze dan teleurstellen door op te merken, dat hun kind occult besmet is, waarschijnlijk vanuit het voorgeslacht. Ik vraag dan of ik met hen mag bidden. Als ze dan bewust zeggen dat ze niets aan gaven willen hebben die niet van God zijn, dan gaan we samen in gebed om bevrijding. De 'gave' is daarna altijd verdwenen.

Hr.van Ginkel: Dat hoor je vaker: mensen die tot geloof in Christus komen zijn dan ook meteen hun paranormale gaven kwijt. Het is niet voor niets dat de Bijbel ervoor waarschuwt om bepaalde gestelde grenzen niet te overschrijden. Want dan kom je op zeer gevaarlijk terrein.

Hr. P.Roos: Wij bidden met Jezus "Onze Vader, die in de hemelen is". Jomanda bidt tot haar overleden vader, die voor haar de belangrijkste schakel tussen hemel en aarde is. Als zij zegt "Onze vader", dan richt zij zich niet tot God, maar tot haar overleden vader.....

Pater Amadeus: ik ben ervan overtuigd dat het niet haar vader is, die daar spreekt. Het zijn demonen die doen alsof zij haar vader zijn.

Dr.Zuidema: Jaarlijks zijn er al meer dan 3,5 miljoen bezoeken bij alternatieve therapeuten. Je kunt je niet voorstellen wat dat aan geestelijke schade oplevert.

J.van Dijl: Je moet bij Jomanda heel goed luisteren naar hetgeen zij aanvoert ter eigen verdediging, zonder dat ze aangevallen wordt. Dat moet je omdraaien, en dan herken je de geest die er achter zit.

Hr. P. Roos: Jomanda is een halftrance medium. Zij weet na afloop nog heel goed wat ze gezegd heeft. Dit in tegenstelling tot een voltrance medium, die na afloop niets meer kan navertellen. De zakelijke belangen van een voltrance medium moeten daarom door anderen worden behartigd. Jomanda is echter meer dan een doorgeefluik, zij houdt haar eigen persoonlijkheid. Je kunt dan gaan bekijken hoe deze vrouw psychologisch in elkaar zit, met haar eeuwige vaderverlangen. Vervolgens kun je onderzoeken hoe zij theologisch gezien bezig is. De uitkomsten van deze onderzoeken kun je dan met elkaar vergelijken.

Ds. de Nooy: Dan zul je zien dat de Psychologie tot een grens komt. De geestelijke invloed op haar psyche kunnen zij niet beschrijven.

Hr. P.Roos: En dan kom je op het punt van Pater Amadeus: de Kerk zwijgt. Hoe kan een Kerk, die gelooft, in zo'n situatie zwijgen? Dat is hetzelfde als zeggen: wij geloven het wel.

Ds. de Nooy: De traditionele Kerken hebben onvoldoende gewapende geestelijke kennis om zaken als New Age te duiden. Zij hebben, vanuit de Schrift gesproken, onvoldoende geestelijk onderscheidingsvermogen om Jomanda te ontmaskeren. Ze weten er gewoon geen raad mee.

Marjolijn: Het zwijgen van de Kerken komt ook voort uit de gedachte: Laten we er maar geen aandacht aan geven, anders gaan er nog meer mensen naar toe.

Pater Amadeus: Dat is een laffe uitvlucht, een pogen om een uitspraak maar op de lange baan te schuiven.

Marjolijn: Ik vraag me af hoe ze dat straks voor Gods troon gaan verantwoorden.

G.van Ginkel: In New Age wordt de geest van de mens ondergeschikt gemaakt aan de bewegingen van hart en ziel. Ik kan me voorstellen dat iemand, dat dat zo hoort of leest, bij zichzelf denkt: nou en, wat is daar mis mee?

Ds. De Nooy: Ik heb dat daarom direct geplaatst tegenover de bekering, waarbij de geest van de mens gekoppeld wordt aan de H. Geest van God. Daardoor worden de bewegingen van hart en ziel van die mens geplaatst onder de leiding van Gods Geest.

Hr.van Ginkel: Dit dus in tegenstelling tot een beÔnvloeding vanuit occulte machten of door therapeuten. Ook kan de mens die controle in eigen hand proberen te houden, dat hoeft op zich toch nog niet verkeerd te zijn?

Ds. de Nooy: "Uit het hart des mensen komt voort: boosheid leugen, overmoed, enz (Marcus 7, 22)". Wanneer je alleen luistert naar de stem van je hart, dan wordt je voortdurend heen en weer geslingerd door je emoties, en ben je stuurloos. De geest van de mens duid ik als zijn levensturend principe.

Hr. van Ginkel: Wat heel sterk gebeurt in New Age is dat de mens het goddelijke in zichzelf gaat zoeken. Dat houdt in dat je jezelf als het ware gaat opwerken tot een soort god. Daarbij gaat de mens zodanig overmoedig te werk dat hij meent Jezus Christus niet meer nodig te hebben. En dat is de gigantische verleiding van New Age.

Marjolijn: "Een ieder koestert geen hogere gedachten dan hem voegen (Romeinen 12, 3)". Inderdaad, als je op die manier gaat denken, verval je in een opgeblazenheid zonder grenzen.

 

©  Interkerkelijke werkgroep "Bijbel of New age" -  http://bijbelofnewage.info